Na dzisiejszym posiedzeniu Rady do Spraw Ogólnych ministrowie UE zostali zaproszeni przez Komisję i prezydencję Rady do uczczenia rozpoczęcia prac Europejskiego Centrum ds. Odporności Demokratycznej. Celem Centrum, sztandarowej inicjatywy europejskiej tarczy demokracji, jest ułatwienie przyjęcia skonsolidowanego podejścia obejmującego całe społeczeństwo w celu zwiększenia świadomości i zdolności reagowania na zagrożenia, przed którymi stoją obecnie demokracje, oraz budowania odporności demokratycznej.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała: W świecie, w którym informacje są coraz częściej wykorzystywane jako broń do podważania naszych demokracji, podejmujemy działania. Wraz z Europejskim Centrum ds. Odporności Demokratycznej zwiększymy naszą zbiorową zdolność do przeciwdziałania zagranicznym manipulacjom informacjami i dezinformacji. Wzmocni to naszą odporność, zapewni otwartą i sprawiedliwą debatę publiczną w Europie oraz umożliwi obywatelom uczestnictwo w życiu demokratycznym.
Komisarz do spraw demokracji, sprawiedliwości, praworządności i ochrony konsumentów Michael McGrath omówi z ministrami UE, w jaki sposób Centrum może ułatwić wymianę wiedzy fachowej i doświadczeń oraz wspierać opracowywanie skutecznych reakcji na wspólne zagrożenia, aby zapewnić naszym obywatelom wymierne rezultaty. Zainteresowanie wszystkich państw członkowskich utworzeniem Centrum dowodzi, że inicjatywa jest odpowiedzią na wyraźną potrzebę i będzie wdrażana w sposób elastyczny, z praktycznymi projektami budowania zdolności, które odzwierciedlają priorytety państw członkowskich. Centrum pomoże uniknąć rozdrobnienia istniejących wysiłków, łącząc istniejące sieci i struktury, które już pracują nad opcjami zapobiegania, wykrywania, analizy i reagowania, z wzorcami zagrożeń w przestrzeni informacyjnej, pomagając każdemu z nich w pełni wykorzystać swój potencjał i unikając powielania działań.
Pojawiające się obszary priorytetowe w pierwszym roku obejmują:
- Opracowanie narzędzi wspierających odporne wybory, w tym poprzez połączenie odpowiednich obowiązujących przepisów UE, miękkich środków i narzędzi dla państw członkowskich, które pomagają w przeciwdziałaniu zagranicznym manipulacjom informacjami i ingerencjom w informacje oraz kampaniom dezinformacyjnym ukierunkowanym na procesy wyborcze w państwach członkowskich.
- Plan działania UE na rzecz przeciwdziałania zagranicznym manipulacjom informacjami i ingerencjom w informacje oraz dezinformacji mający na celu wspieranie gotowości i pomoc w budowaniu zdolności w całej Unii.
- Uruchomienie specjalnej platformy zainteresowanych stron skupiającej niezależne podmioty, takie jak organizacje społeczeństwa obywatelskiego, ośrodki analityczne, naukowcy, środowiska akademickie, weryfikatorzy faktów i organizacje medialne, w celu wspierania rozpowszechniania badań i innych wyników oraz zachęcania do wymiany między różnymi zainteresowanymi stronami, zapewniając wiedzę i spostrzeżenia do współpracy z państwami członkowskimi w Centrum.
- Wspieranie budowania zdolności i wzajemnego uczenia się, w tym dzielenia się wiedzą fachową i najlepszymi praktykami, umożliwianie państwom członkowskim posiadającym zaawansowane doświadczenie w przeciwdziałaniu zagranicznym manipulacjom informacjami i ingerencjom w informacje oraz wzmacnianie odporności demokratycznej w celu wspierania innych, a także podnoszenie ogólnego poziomu gotowości w całej UE.
- Określenie odpowiednich warunków współpracy z krajami kandydującymi do UE i potencjalnymi krajami kandydującymi w ramach Centrum, aby zapewnić współpracę korzystną dla obu stron.
- zbadanie różnych modeli angażowania obywateli w nasze wysiłki na rzecz ochrony demokracji, w oparciu o cenne doświadczenia zdobyte w wielu państwach członkowskich. Komisja będzie wspierać tę refleksję, organizując w tym roku dwa panele obywatelskie na temat gotowości i budowania odporności demokratycznej.
Komisja, z udziałem Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, będzie wspierać działalność Centrum, wykorzystując istniejące narzędzia i wiedzę fachową oraz wzmacniając koordynację między odpowiednimi instrumentami i sieciami UE.
Wraz z uruchomieniem Europejskiego Centrum Odporności Demokratycznej robimy kolejny krok w kierunku wzmocnienia odporności demokratycznej, ochrony integralności debaty publicznej i wzmocnienia zaufania do europejskich systemów demokratycznych.
Kontekst
Europejskie Centrum ds. Odporności Demokratycznej jest inicjatywą przewodnią europejskiej tarczy demokracji, przedstawioną we wspólnym komunikacie z dnia 12 listopada 2025 r., jak określono w wytycznych politycznych i orędziu o stanie Unii na 2025 r. wygłoszonym przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen. W ramach europejskiej tarczy demokracji określono szereg konkretnych środków mających na celu wzmocnienie pozycji, ochronę i promowanie silnych i odpornych demokracji w całej UE.
W dobie narastającej konfrontacji politycznej, konfliktów regionalnych i międzynarodowych oraz szybkich zakłóceń technologicznych demokracje stoją w obliczu presji wewnętrznej i zewnętrznej. Reżimy autorytarne starają się wykorzystywać podziały, siać nieufność i ograniczać podmioty demokratyczne, takie jak wolne media i społeczeństwo obywatelskie. W ten sposób podważają zaufanie do instytucji demokratycznych, podważają wolne i uczciwe wybory oraz podważają wartości, na których opiera się Unia Europejska. Zagrożenia te rozwijają się w kontekście głębokiej transformacji cyfrowej, która niesie ze sobą zarówno nowe możliwości, jak i nowe luki w zabezpieczeniach. Jednocześnie zmniejszające się zaufanie publiczne i zaangażowanie publiczne, a także bezprecedensowe zagrożenia, na jakie narażone są organizacje społeczeństwa obywatelskiego, dodatkowo zagrażają promowaniu praw podstawowych w całej UE.
Dzięki zewnętrznemu wymiarowi europejskiej tarczy demokracji Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ), we współpracy z Komisją, zintensyfikuje swoje działania na rzecz zwalczania zagranicznych manipulacji informacjami i ingerencji w informacje (FIMI) poza naszymi granicami. ESDZ wzmacnia zdolności delegatur i przedstawicielstw UE za granicą, wykorzystując partnerstwa do zbiorowego reagowania na zagraniczne manipulacje informacjami i ingerencje w informacje.
Europejskie Centrum ds. Odporności Demokratycznej będzie służyć jako dobrowolne strategiczne centrum współpracy między państwami członkowskimi. Przy wsparciu odpowiednich instytucji i organów UE będzie ona działać z pełnym poszanowaniem kompetencji krajowych i instytucjonalnych, przy jednoczesnym wspieraniu praw podstawowych i wartości demokratycznych.
Komisja zapewnia Centrum wsparcie administracyjne i operacyjne za pośrednictwem sekretariatu. Centrum, wspierane przez system wczesnego ostrzegania zarządzany przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i w ścisłej koordynacji z nim, połączy istniejące sieci i struktury.
29 stycznia w Brukseli odbyło się spotkanie techniczne wysokiego szczebla z pełnym udziałem wszystkich państw członkowskich UE, a także Komisji Europejskiej, ESDZ, Parlamentu Europejskiego i prezydencji Rady. Uczestnicy omówili misję i ramy Centrum oraz zgodzili się co do potrzeby skoordynowanych, opartych na współpracy działań wspierających odporność demokratyczną.
Respondenci specjalnego badania Eurobarometr pt. „Ochrona i promowanie demokracji” wymienili następujące najpoważniejsze wyzwania dla demokracji w UE: rosnąca nieufność społeczeństwa do instytucji i procesów demokratycznych (49 %), zagraniczne manipulacje informacjami, ingerencje i dezinformacja, w tym w kontekście wyborów (42 %), oraz brak przejrzystości w odniesieniu do tego, czy treści polityczne w internecie są promowane za pomocą nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja (32 %).
Więcej informacji można znaleźć na stronie:
Europejskie Centrum ds. Odporności Demokratycznej – strona internetowa
Komunikat w sprawie europejskiej tarczy demokracji
Zestawienie informacji na temat europejskiej tarczy demokracji
Wolność i pluralizm mediów | Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy
Cytat(y)
W świecie, w którym informacje są coraz częściej wykorzystywane jako broń do podważania naszych demokracji, podejmujemy działania. Wraz z Europejskim Centrum ds. Odporności Demokratycznej zwiększymy naszą zbiorową zdolność do przeciwdziałania zagranicznym manipulacjom informacjami i dezinformacji. Wzmocni to naszą odporność, zapewni otwartą i sprawiedliwą debatę publiczną w Europie oraz umożliwi obywatelom uczestnictwo w życiu demokratycznym.
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej
Centrum Odporności Demokratycznej podkreśla nasze niezachwiane zaangażowanie w umacnianie naszych demokracji. Przyjmując proaktywne i integracyjne podejście, przyjmujemy innowacje i współpracę we wszystkich sektorach społeczeństwa i rządu. Razem nie tylko bronimy naszych demokratycznych ideałów; Ożywiamy je dla przyszłych pokoleń.
Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji
Dzisiejsze wojny toczą się nie tylko za pomocą czołgów i dronów, ale także za pomocą kłamstw i algorytmów. Europejskie demokracje są już głównym celem obcych ingerencji, w tym ze strony Rosji i Chin. Nie mówimy już o dezinformacji, ale o sponsorowanych przez państwo operacjach, które mają na celu dezorientację obywateli europejskich i kształtowanie sposobu, w jaki głosujemy. Im bardziej kraj kandydujący zbliża się do członkostwa w UE, tym bardziej prawdopodobny jest jego cel. Wraz z wiedzą fachową i wsparciem ze strony Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych nasze nowe Centrum ds. Odporności Demokratycznej pomoże państwom w budowaniu ich orientacji sytuacyjnej i ochronie przestrzeni demokratycznej Europy.
Kaja Kallas, wysoka przedstawicielka Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodnicząca Komisji
W całej Unii jest ogromna siła i mądrość. Europejskie Centrum ds. Odporności Demokratycznej przekształca te indywidualne mocne strony w odporność zbiorową. Pomaga nam połączyć siły, jednocząc rządy i społeczeństwa, aby chronić nasze demokracje i kształtować przyszłość opartą na naszych wartościach i prawach podstawowych – w szczególności wolności głosowania i wolności wypowiedzi.
Michael McGrath, komisarz do spraw demokracji, wymiaru sprawiedliwości, praworządności i ochrony konsumentów
Powiązane tematy
Sprawiedliwość i prawa podstawowe
Pdf do druku
Nowe Europejskie Centrum Odporności Demokratycznej rozpoczyna pracę
Polski ( Tłumaczenie maszynowe )
(57.272 KB – PDF)
